Odessa, never forget

Ο «πολιτισμένος» κόσμος συμπεριλαμβανομένης και της σημερινής ελληνικής κυβέρνησης, βρίσκονται στο πλευρό της φασιστικής κυβέρνησης του Κιέβου. Ένα συγκλονιστικό άρθρο για τη μαύρη επέτειο της δολοφονίας δεκάδων αγωνιστών από τους φασίστες του Δεξιού Τομέα στην Οδησσό.

ΟΔΗΣΣΟΣ 2 ΜΑΙΟΥ 2015

Η εκδήλωση μνήμης για τα θύματα του φασισμού

της Μόνικα Καρμπόφσκα

Η συγκίνηση είναι τόσο μεγάλη που μου φαίνεται αδύνατο να γράψω αυτό το βράδυ, εδώ στην Οδησσό, επιστρέφοντας με τα μέλη της ξένης αντιπροσωπείας της Πλατείας Κουλικόβο Πόλε. Συμμετείχαμε ως δημοσιογράφοι, ως ακτιβιστές, ως πολίτες ξένοι παρατηρητές, κατόπιν πρόσκλησης της Επιτροπής των Μητέρων της Οδησσού, στην εκδήλωση μνήμης των θυμάτων της σφαγής της 2ας Μαΐου του περασμένου έτους.

Αν γράφω εν θερμώ, είναι γιατί είναι πολύ σημαντικό να επικοινωνήσω. Γιατί εδώ στην Οδησσό, στην καρδιά της Ευρώπης, οι άνθρωποι αισθάνονται μόνοι και εγκαταλειμμένοι. Είναι, επίσης, επειδή θέλω να γυρίσω πίσω ζωντανή από την Ουκρανία της οποίας η φύση είναι τόσο όμορφη, αλλά οι άνθρωποι μερικές φορές τόσο σκληροί.

Θα ξεκινήσω λοιπόν με μια ευχάριστη και ελπιδοφόρα εμπειρία. Συμμετείχαμε με τον Άλεκ και την Ιρίνα, δύο ακτιβιστές από την Οδησσό, στην εναρκτήρια εκδήλωση του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ στην Τύνιδα τον περασμένο Μάρτιο. Απλώς κρατώντας δύο μικρά πανό με τα συνθήματα «Stop war in Ukraine» και «Odessa, never forget», πετύχαμε να προσελκύσουμε το ενδιαφέρον και τη συμπόνια πολλών αραβόφωνων και αφρικανών ακτιβιστών/-ριών. Πλησίαζαν για να μας κάνουν ερωτήσεις, αλλά και να μας πουν πόσο μας καταλάβαιναν, πόσο καλά είχαν γνωρίσει τη χειραγώγηση από τις δυτικές δυνάμεις που προκαλεί εμφύλιους πολέμους για την υποταγή των χωρών, πώς η επιθετικότητα του δυτικού ιμπεριαλισμού είναι προφανής σε όλο τον κόσμο. Η Σαουδική Αραβία μόλις είχε επιτεθεί στην Υεμένη και η Ουκρανία ήταν ένας από τους προφανείς στόχους των καταστροφικών πολέμων του βορειοαμερικανικού χάους.

Οι ακτιβιστές/-τριες ήταν σε θέση να προβάλλουν εικόνες από τη σφαγή στην Οδησσό και να εξηγήσουν την ουκρανική κατάσταση σε μια συγκεκριμένη εκδήλωση, στο Φόρουμ Αντίστασης που οργανώθηκε από τους Tυνήσιους φίλους μας στα Σούσα από τις 26 έως τις 29 Μαρτίου. Στη συνέχεια, ως τελικό δώρο, κάποιοι φίλοι δημοσιογράφοι οργάνωσαν μια σημαντική συνέντευξη τύπου στο Σπίτι της Ένωσης Δημοσιογράφων στην Τύνιδα, ένα μέρος διάσημο για τον αγώνα υπέρ της ελευθερίας της έκφρασης που οι Τυνήσιοι έδωσαν στη διάρκεια της δικτατορίας. Επενδύσαμε τους τοίχους της αίθουσας συνεδριάσεων με 10 πάνελ με φωτογραφίες και εξηγήσεις στα γαλλικά, δάνειο του ΚΚΓ της πόλης Vénissieux. Είχαμε λάβει απειλές μέσω Facebook. Στα ρώσικα και στα ουκρανικά, φασίστες κοντά στην ουκρανική Πρεσβεία απείλησαν να επιτεθούν στο Σπίτι της Ένωσης Δημοσιογράφων, να έρθουν να καταστρέψουν την έκθεση και να σπάσουν τη συνέντευξη Τύπου που είχε προγραμματιστεί για τις 30 Μαρτίου. Οι Τυνήσιοι δεν είχαν καμία πρόθεση να τους αφήσουν: προετοιμάστηκαν και την εν λόγω μέρα οι καφετέριες της λεωφόρου Liberté ήταν γεμάτα από αγωνιστές έτοιμοι να υπερασπίσουν το Σπίτι της Ένωσης Δημοσιογράφων. Οι Τυνήσιοι δεν φοβήθηκαν την αστυνομία του Μπεν Αλί, δεν επρόκετιο να φοβηθούν τον Δεξιό Τομέα. Επιπλέον, οι ultras της ομάδας ποδοσφαίρου Espérance, βρισκόμενοι στην ευχάριστη θέση να ψάχνουν για φασίστες, περίμεναν να υποδεχθούν τους εχθρούς μας. Έτσι, οι εχθροί μας, μας έστειλαν… γυναίκες. Τρεις εργαζόμενες της ουκρανικής Πρεσβείας προσπάθησαν να διακόψουν τη συνέντευξη Τύπου, ουρλιάζοντας, διακόπτοντας τον δημοσιογράφο από την Οδησσό επιδεικνύοντας την καταστολή της ελευθερίας της έκφρασης στην Ουκρανία. Οι Τυνήσιοι οργανωτές δεν τόλμησαν να τις φιμώσουν: φώναζαν ότι περιόριζαν την ελευθερία της έκφρασης τους, αλλά στην πραγματικότητα αυτές ήθελαν να περιορίσουν την δικιά μας. Αλλά τα καταφέραμε. Απαιτήσαμε να μιλήσουν στα αραβικά ή τα γαλλικά, ή να ζητήσουν μεταφραστή. Κανείς δεν υποτίθεται ότι μιλάει στην Τυνησία την «εθνική γλώσσα» τους, με την οποία ζητούσανε να μιλάνε προκειμένου να μην χρειάζεται να ακούνε τη ρωσική στην οποία εκφράζονταν οι Οδεσσίτες και μεταφράζονταν από ρωσόφωνους Τυνήσιους!

Τα καταφέραμε. Μιλήσαμε, μιλήσανε, σταμάτησαν να ουρλιάζουν. Μια σοβαρή συζήτηση έλαβε χώρα μεταξύ των παρόντων Ρώσων και των Ρωσόφωνων που ζουν στη Τυνησία, ιδίως των γυναικών, και των Τυνήσιων δημοσιογράφων. Η Ελευθερία, η αληθινή, είχε κερδίσει. Δεν ήμασταν πια μόνοι.

Περισσότερο από μία φορά σκέφτηκα αυτήν την διεθνιστική επιτυχία κατά τη διάρκεια του ταξιδιού μου στα Βαλκάνια με το Φεμινιστικό Καραβάνι που ακολούθησε την εξής διαδρομή: Βουλγαρία, Κόσοβο, Σερβία, λεσβιακή και φεμινιστική διαδήλωση στο Βελιγράδι, στήριξη των συνδικαλιστριών της Τούζλα στην Βοσνία, Σαράγεβο, Ζάγκρεμπ και Βουδαπέστη. Σκεφτόμουν ότι οι Τυνήσιοι μάς δείχνουν το δρόμο με τις αδιάκοπες κινητοποιήσεις τους, την αστική κουλτούρα τους οργάνωσης του χώρου, αγωνιζόμενοι από τις καφετέριες, τα συνδικάτα, τα πολιτιστικά κέντρα, με την αίσθηση της άμεσης έμπρακτης αλληλεγγύης τους.Αυτό είναι ακριβώς που χρειαζόμαστε στην Ανατολική μας Ευρώπη, την διαιρεμένη, την κατακερματισμένη, την διαμελισμένη, όπου ο καθένας  νοιώθει μόνος του απέναντι στο σύστημα και τον κίνδυνο.

Τους σκεπτόμουν ακόμη περισσότερο, όταν στο δρόμο μεταξύ Ρουμανίας και Ουκρανίας, πέρα από τα σύνορα, πέρασα τρία στρατιωτικά σημεία ελέγχου που έδειχαν ότι η Ουκρανία, κι εμείς μαζί, βρίσκεται για τα καλά σε πόλεμο. Δεν ήμουν καθόλου εφησυχασμένη. Αν η Ουκρανία αποφάσιζε να μην με αφήσει να εισέλθω στη χώρα, ή εάν η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) με υπέβαλλε σε ανάκριση, όπως έκανε με τον ιταλό δημοσιογράφο της αντιπροσωπείας, πάει καλά. Στο κάτω-κάτω, το ουκρανικό κράτος έχει το δικαίωμα να αρνηθεί το δικαίωμα εισόδου στο έδαφός του σε ανθρώπους που θεωρεί εχθρούς, έτσι δεν είναι; Αλλά αν το λεωφορείο το είχαν σταματήσει στην ύπαιθρο οι φασιστικές παραστρατιωτικές ομάδες του Δεξιού Τομέα, πράγμα που συχνά κάνουν, ποιος θα με υπερασπιζόταν; Πώς να προστατευτεί κανείς απέναντι σε έναν θανάσιμο κίνδυνο, διάχυτο, αλλά παρόντα;

Η ατμόσφαιρα στην Οδησσό ήταν αποπνικτική, παρά τη θερμή υποδοχή και την πλήρη προσοχή των φίλων μας. Η ξένη αντιπροσωπεία μας αποτελείτο από Γερμανούς δημοσιογράφους, Σουηδούς, Βέλγους, Ιταλούς αντιφασίστες ακτιβιστές κι εμένα, μόνη αντιπρόσωπος των καλύτερων γαλλικών και πολωνικών προθέσεων μαζί. Το πρωί της 2ας Μαΐου οι διοργανώτριές μας, όλες γυναίκες, μας οδήγησαν μέσα από παρακάμψεις σε ιδιωτικό χώρο, κρυμμένο, όπου πραγματοποιήθηκε η συνέντευξη Τύπου μας. Εκεί μάθαμε ότι η Βικτόρια, η διοργανώτρια της εκδήλωσης και ακτιβίστρια της Επιτροπής των Οικογενειών των Θυμάτων, δεν ήταν παρούσα. Tην είχαν πάρει για ανάκριση στην SBU σχετικά με την παρουσία των ξένων δημοσιογράφων, που θεωρούνταν ως επικίνδυνοι τρομοκράτες. Αντικαταστάθηκε από έναν γαλλόφωνο ακτιβιστή, ο οποίος ζήτησε να μην δημοσιευτεί το όνομά του και να θολώσει το πρόσωπό του στις φωτογραφίες. Πάρα πολλοί πολίτες κριτικοί της κυβέρνησης Ποροσένκο, τον οποίο θεωρούν σφετεριστή, φοβούνται να πουν τη γνώμη τους και να φυλακιστούν για αποσχιστικές τάσεις και τρομοκρατία. Το χάσμα ανάμεσα στην κυβέρνηση του Κιέβου και μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης της ΝοτιοανατολικήςΟυκρανίας  έχει συντελεστεί πια και δεν είναι η απαγόρευση της ελευθερίας της έκφρασης που θα απαγορεύσει στους ανθρώπους να το σκέφτονται. Ωστόσο, από φόβο μήπως χάσουν τη δουλειά τους, φυλακιστούν, ξυλοκοπηθούν ή σκοτωθούν από τους φασίστες κακοποιούς, πολλοί άνθρωποι που βρίοσκονται πολτικά κοντά στο «αντι-Μαϊντάν» κρύβονται τώρα, συμπεριλαμβανομένων πολλών υπαλλήλων  του πολιτισμού, των πανεπιστημίων, των σχολείων και των Μουσείων που αποτελούν τον πλούτο της Οδησσού, φύλακες της κληρονομιάς και της ταυτότητάς της.

Είναι παράξενο να αισθάνεται και να βλέπει κανείς αυτήν την καταπίεση πλάι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε αυτήν την πόλη με την όμορφη αρχιτεκτονική και την πλούσια ιστορία. Είναι τρομακτικό πώς το λεγόμενο «ευρωπαϊκό Μαϊντάν» έχει γεννήσει μια δικτατορία, ακριβώς το αντίθετο από τις ευρωπαϊκές αξίες της ελευθερίας της έκφρασης, τις οποίες η Δύση εξαίρει συνήθως τόσο πολύ.

Στη συνέντευξη Τύπου γνωρίσαμε την τρέχουσα κατάσταση μετά τη σφαγή της 2ας Μαΐου: εξακολουθεί πάντα να μην υπάρχει αξιόπιστη έρευνα για να βρεθούν και να τιμωρηθούν οι δράστες αυτής της μαζικής δολοφονίας, 100 από τους επιζώντες της σφαγής παραμένουν στη φυλακή. Οι φυλακισμένοι δεν έχουν τρόφιμα ή ρούχα ή κουβέρτα. Η Επιτροπή των Μητέρων συλλέγει δωρεές για όσους δεν έχουν οικογένεια ή μέσα. Αυτοί οι κρατούμενοι, που πρέπει να λογιστούν ως πολιτικοί, δεν έχουν ακούσει τις συγκεκριμένες κατηγορίες εναντίον τους, δεν μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, δεν ξέρουν πότε οι διαδικασίες εναντίον τους θα πραγματοποιηθούν ή πότε θα τελειώσουν. Οι «αντι-τρομοκρατικοί» νόμοι επιτρέπουν στις αρχές του Κιέβου να αγνοήσουν αυτήν την Δυτική ευπρέπεια που είναι τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.

Όσο για τους δολοφόνους της 2ας Μαΐου, εκείνοι των οποίων τα πρόσωπα είναι ορατά σε πολλές φωτογραφίες, δεν ανακρίθηκαν. Μόνο μερικοί από αυτούς, όπως ο δολοφόνος «Sotnik Mikola» ή ο βουλευτής Γκοντσαρένκο, ο οποίος φωτογραφήθηκε περήφανος πάνω από τα νεκρά σώματα, συνελήφθησαν μερικές ημέρες, οδηγήθηκαν στην Χερσώνα, μακριά από την Οδησσό, και αφέθηκαν ελεύθεροι. Ακόμη και το μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης της Die Linke, Andrej Hunko, που ήρθε να ερευνήσει την κατάσταση της δικαστικής έρευνας συνοδευόμενος από δικηγόρους του Συμβουλίου της Ευρώπης δεν μπόρεσε να λάβει παρά μόνο αόριστες απαντήσεις από τις ουκρανικές αρχές.

Η ατμόσφαιρα είναι ακόμη πιο αποπνικτική σε σχέση με πέρσι, επειδή οι οικογένειες των θυμάτων δεν τολμούν πλέον να διεκδικήσουν τίποτα από φόβο μήπως κατηγορηθούν για «σεπαρατισμό». Πρέπει να πούμε ότι ο νέος νόμος για την απαγόρευση των κομμουνιστικών συμβόλων, του σοβιετικού ύμνου, του σφυροδρέπανου, της Διεθνούς και της κορδέλας του Αγίου Γεωργίου, κατ’ εξοχήν αντι-φασιστικού συμβόλου, προκάλεσε ήδη την καταστολή των διαδηλώσεων της 1ης Μαΐου, που είναι τώρα απαγορευμένη, παρότι είχαν οργανωθεί υπό τον Γιανουκόβιτς χωρίς προβλήματα. Εγείρω το ζήτημα των 7 αντιφασιστικών μνημείων του Κόκκινου Στρατού και της Σοβιετικής αντίστασης στους ναζιστές και το στρατιωτικό μουσείο που περιέχει όλη την ιστορία της αντι-ναζιστικής αντίστασης: δεν απειλούνται να κατεδαφιστούν από την αρχή αυτού του νόμου; Φαινόταν αδιανόητο πριν από έναν χρόνο, αλλά σήμερα είναι δυνατό. Η φασίστες παραστρατιωτικοί εισβάλλουν στα σχολεία για να αφαιρέσουν όλες τις μνήμες που οι βετεράνοι έχουν καταθέσει από τη σοβιετική παράδοση για την εκπαίδευση των νέων, μας λέει η φίλη μας, η Ελένα.

Η σημερινή διαδήλωση δεν είχε απαγορευτεί, αλλά ήταν περιτριγυρισμένη από έναν τριπλό στρατιωτικό και αστυνομικό μηχανισμό που περιέκλειε και έφραζε την Κουλικόβο Πόλε. Έπρεπε κανείς να επιδείξει τα χαρτιά του και την τσάντα του για να περάσει το φράγμα. Ωστόσο, χιλιάδες άνθρωποι συνωστίζονταν, με μπουκέτα λουλουδιών στο χέρι, για να εισέλθουν. Ακριβώς, τα μπουκέτα λουλουδιών είναι τα σύμβολα της Αντίστασης. Οι «πολιτικές» σημαίες και τα συνθήματα απαφορεύτηκαν. Μόνο μια θρησκευτική τελετή πήρε άδεια. Αλλά τα λουλούδια θα αντικαταστήσουν τα συνθήματα και τις σημαίες: κάθε συμμετέχων κρατάει ένα μπουκέτο από κόκκινα γαρίφαλα διακοσμημένο με μαύρο, κόκκινες τουλίπες, συνδυασμούς μοβ και λευκών πασχαλιών, σύμβολα της ζωής και της αναγέννησης. Αυτοί οι σωροί λουλουδιών μεταφέρονται ακούραστα από ένα αυξανόμενο πλήθος και τοποθετούνται στη βάση των τριών μνημείων κάτω από το κτίριο των συνδικάτων. Τέσσερα δέντρα είχαν διακοσμηθεί με λουλούδια, με στεφάνια, και περιβάλλονταν από σχέδια και ζωγραφικά έργα που αναπαριστούσαν τους μάρτυρες της 2ας Μαΐου. Λουλούδια συνόδευαν τη φωτογραφία τους και το όνομά τους με μαύρο περίγραμμα. Μια πολύ συγκινητική ναΐφ ζωγραφιά απεικονίζει ένα ναύτη από την Οδησσό να σκοτώνει έναν φασιστικό δράκο σε μια σύγχρονη εκδοχή του Αγίου Γεωργίου, μπροστά από το σπίτι των Συνδικάτων, παραδομένο στις φλόγες, και να ενθαρρύνεται από τον μικρό λαό της Οδησσού. Άλλα έργα ζωγραφικής απεικονίζουν τις ψυχές των θυμάτων καθώς πάνε στον Ουρανό σαν περιστέρια ή φλόγες γύρω από το Σπίτι των Συνδικάτων σχηματίζοντας ένα φωτοστέφανο πορτοκαλί και μαύρο, σύμβολο της Νίκης.

Ο συμβολισμός της κορδέλας του Αγίου Γεωργίου είναι παντού: συνθέσεις λουλουδιών από πορτοκαλί και μαύρες τουλίπες κρέμονται στον τοίχο που χωρίζει το καμμένο Σπίτι των Συνδικάτων από την πλατεία, ακριβώς στο μέσο των πορτρέτων όλων των νεκρών. Οι άνδρες φορούν σακάκια ή μπλουζάκια με πορτοκαλί και μαύρες ρίγες. Μια γυναίκα είναι ντυμένη στα μαύρα και έχει τα μαλλιά της βαμμένα έντονο πορτοκαλί. Τίποτα δεν αφήνεται στην τύχη.

Βεβαίως πρέπει να πούμε ότι βρισκόμαστε σε μια τελετή πένθους και το μαύρο είναι πανταχού παρόν.

Σε σειρά στους τοίχους βρίσκονται με πορτρέτα των δολοφονηθέντων: κάθε εικόνα δείχνει το πρόσωπο στο άνθος της ζωής, χαμογελαστό, σε φωτογραφία γάμου, σε μια αγαπημένη δραστηριότητα, σε ένα γνώριμο τοπίο… Ένας πίνακας συγκεντρώνει τις φωτογραφίες της σύντομης ζωής ενός νεαρού άνδρα: τις φωτογραφίες του ως μωρού, τις φωτογραφίες του στο νηπιαγωγείο, στο σχολείο, με μια ομάδα φίλων, ζευγάρι με την αρραβωνιαστικιά του, στις επαγγελματικές του δραστηριότητες και τα χόμπι του… μια ζωή κομμένη στη γέννησή της.

Συνοδεύω την φίλη μου την Ελένα και τους φίλους που εναποθέτουν μπουκέτα στη μνήμη του νεαρού Andrej, του γιού της Ελένας, αυτού του όμορφου νεαρού άνδρα που δεν θα δω ποτέ ζωντανό και με τον οποίο ποτέ δε θα συζητήσω. Η μνηστή του είναι στο πλευρό μου, όμορφη νεαρή γυναίκα αξιοπρεπής και υπερήφανη, που ανάβει το κερί που τοποθετούμε στην Ανατολική Ευρώπη πάνω στους τάφους.

Συγκρατούμε τα δάκρυά μας, το θυμό μας. Αλλά μεταξύ των θρησκευτικών τραγουδιών που υψώνονται από τη μια γωνιά της εκδήλωσης και του λαϊκού λόγου της άλλης, οι κάτοικοι της Οδησσού βροντοφωνάζουν το θυμό τους και την άγρια αποφασιστικότητά τους να διασώσουνε την πόλη τους από τον φασισμό και τον πόλεμο. «Οδησσό, δεν θα ξεχάσουμε, δεν θα συγχωρήσουμε!», «Οδησσό, ο φασισμός δεν θα περάσει!», «Οδησσός, πόλη ηρώων!». Ο ήρωας, «Guieroï», είναι εδώ απαραίτητα ένας αντι-φασίστας αγωνιστής. Αργότερα, οι γυναίκες θα διακινδυνέψουν να φωνάξουν «Μπαντερικοί, έξω από την Οδησσό!» Αλλά η αστυνομία είναι παντού, ένα κρυμμένο άτομο μας βιντεοσκοπεί από ένα παράθυρο του καμμένου Σπιτιού των Συνδικάτων. Όσο προχωράει η τελετή, ο αριθμός των αστυνομικών με πολιτικά, των σκιερών χαρακτήρων, αυξάνει. Μερικοί ανήκουν στους εχθρούς μας: έρχονται από την μπαντερική διαδήλωση σε μια άλλη περιοχή. Διεισδύουν στο μνημόσυνο, μας εντοπίζουν ως ξένοι δημοσιογράφοι και αρχίζουν να μας μιλάνε και να μας κάνουν ερωτήσεις. Καθώς θέλουμε να μιλήσουμε με τους ανθρώπους και οι άνθρωποι θέλουν να μιλήσουν σε μας, εμφανώς ανακουφισμένοι ότι η «αλήθεια θα γίνει γνωστή στον κόσμο», μερικές φορές μιλάμε με ανθρώπους με τους οποίους δεν θα έπρεπε να μιλάμε μέχρι να συνειδητοποιήσουμε ότι πρέπει να προσέχουμε περισσότερο.

Η αλήθεια είναι η μόνη απαίτηση των οικογενειών των θυμάτων της Οδησσού, προτού καν τολμήσουν να εκφράσουν την επιθυμία για δικαιοσύνη. Είναι πολύ βίαιο για αυτές να ακούνε τις ουκρανικές αρχές να διαδίδουν την «επίσημη εκδοχή» τους των «γεγονότων»: πως Ρώσοι τρομοκράτες είχαν διεισδύσει στο Σπίτι των Συνδικάτων και ότι οι Ρώσοι έπρεπε να πεθάνουν.

Σαν το να «σκοτώνεις Ρώσους» να ήταν μια καλή πολιτική, που σέβεται τις ευρωπαϊκές αξίες και πιθανό να φέρει την Ουκρανία πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό ακριβώς είναι το πιο τρομακτικό πρόσωπο του φασισμού: να οδηγεί τους ανθρώπους να βρίσκουν φυσιολογικό να σκοτώνουν αυτήν ή εκείνη την κατηγορία πληθυσμού. Ο συνηθισμένος φασισμός των κοινών ανθρώπων, αυτός ο φασισμός που δεν μπορούμε πλέον να τον κρύβουμε ως τέτοιον στην Ευρώπη.

Κατά τη διάρκεια του γεύματος πένθους που βρεθήκαμε, οι οικογένειές μας διηγούνται πώς εξευτελίζονται από την αστυνομία και την ουκρανική δικαιοσύνη όταν ζητούν πληροφορίες σχετικά με την έρευνα. Λέγεται συχνά: «Αν δεν είστε ευχαριστημένοι, γυρίστε στη Ρωσία». «Αλλά είμαστε Οδεσσίτες, είμαστε εδώ για 4, 5 γενιές! Γιατί να πάω στη Ρωσία, ενώ η Οδησσός είναι το σπίτι μου;» – περισσότεροι από έναν απελπισμένοι μας το είπαν αυτό.

Ένα μεγάλο αίσθημα ευθύνης και ενοχής με πιάνει όταν ακούω τις γυναίκες των οικογενειών σε πένθος να μιλούν για τους νεκρούς, για τις ποιότητές τους και τον παραλογισμό του θανάτου τους, την τερατώδη αδικία αυτού του μαζικού εγκλήματος, της μη κατανόησης επίσης του πώς κάποιος μπορεί απλά να σκοτώσει κάποιον μόνο και μόνο επειδή έχει μια διαφορετική πολιτική άποψη. Νιώθω το βάρος όλων εκείνων που δεν υπάρχουν, των 400 εκατομμυρίων Ευρωπαίων, σε Ανατολή και Δύση, από την Πορτογαλία ως τη Βουλγαρία, τη Γερμανία, τη Φινλανδία και τη Γαλλία, όλοι αυτοί οι ευρωπαίοι πολίτες που δεν νοιάζονται. Νιώθω το βάρος της απουσίας εκείνων που δεν θέλουν να ξέρουν, και που όμως είναι αριστεροί, υπεύθυνοι άνθρωποι που ασχολούνται με τόσες πολλές ανθρωπιστικές αιτίες. Αυτοί οι ακτιβιστές/-ριες, οι φίλοι/-ες δεν θέλουν να γνωρίζουν και πάρα πολλά, ή τουλάχιστον δεν θέλουν να έρθουν εδώ να ακούσουν το κλάμα των γυναικών που έχασαν τον γιο τους, τον αδελφό τους, τον σύζυγό τους, την αδελφή, τη θεία τους, τη μητέρα τους (γιατί υπήρχαν και γυναίκες μεταξύ εκείνων που κάηκαν ζωντανοί και ξυλοκοπήθηκαν μέχρι θανάτου στο Σπίτι των Συνδικάτων). Αισθάνομαι υπεύθυνη, για λογαριασμό εκατοντάδων χιλιάδων Ευρωπαίων, περιέργως, ενώ εγώ είμαι εδώ. Και ακούω τέλεια στην κραυγή και τα δάκρυα των θυμάτων του φασισμού τη διάθεση για εκδίκηση να αναβλύζει. Το λέω και το επαναλαμβάνω και πάλι ότι τελικά καταλαβαίνω γιατί ο πόλεμος της καταστροφής της Γιουγκοσλαβίας ήταν δυνατός. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ναι, τόσοι πολλοί άνθρωποι, τόσοι πολλοί ακτιβιστές, οι ηγέτες των πολιτικών οργανώσεων στη Δύση δεν θέλησαν να ξέρουν ή δεν ήθελαν να κουνηθούν. Στα Ανατολικά της Ευρώπης είμαστε πάντα στην Ευρώπη, αλλά αισθανόμαστε μόνοι και εγκαταλειμμένοι από τους Ευρωπαίους.

Παίρνω τον λόγο για να εκφράσω αυτά τα συναισθήματα. Οι μητέρες των παιδιών της Οδησσού που σκοτώθηκαν από τους φασίστες μας φωνάζουν καταπρόσωπα: «Πείτε την αλήθεια, πείτε την αλήθεια πάνω απ’ όλα, όλη την αλήθεια! Τα παιδιά μας ήταν καλοί άνθρωποι! Δεν ήταν αλήτες και απόβλητοι! Το αντίθετο μάλιστα, ήταν μηχανικοί υπολογιστών, δάσκαλοι, ποιητές, δημοσιογράφοι, φοιτητές design… Πείτε την αλήθεια, γιατί αλλιώς οι φασίστες θα σας πιάσουν κι εσάς. Δεν θα ξεφύγετε, μη νομίζετε ότι θα τους ξεφύγετε!» Σκέφτομαι τον Παύλο Φύσσα, τον Κλεμάν Μερίκ και ξέρω ότι είναι αλήθεια. Αλλά πώς να πείσω τους συμπατριώτες μου στην Ευρώπη, από την Γαλλία, την Ναβάρρα και την Πολωνία, πως το να πάμε στην Οδησσό, να δούμε το Ντονμπάς, είναι εξίσου σημαντικό ή και ακόμα πιο σημαντικό από το να μιλήσουμε για την κλιματική αλλαγή στην επικείμενη διάσκεψη του Παρισιού;

Μπορώ μόνο να υποσχεθώ στις Μητέρες της Οδησσού να πω την αλήθεια, όλη την αλήθεια. Και γι’ αυτό σας τη γράφω εδώ, προτού να μπορέσω καν να σας στείλω φωτογραφίες. Αύριο πάμε στη φυλακή να πάρουμε μαρτυρίες για την αυθαίρετη κράτηση των 100 πολιτικών κρατουμένων από την Οδησσό.

Μόνικα Καρμπόφσκα

http://www.eek.gr/index.php/international/3441-odissos-2-maiou-2015

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s