ΜΑΖΙΚΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΩΝ

Η ζοφερή εικόνα της ελληνικής καπιταλιστικής οικονομίας: ΜΑΖΙΚΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΩΝ

Οι τεράστιοι όγκοι κεφαλαίων που «μπλοκάρουν» τη διαδικασία αναπαραγωγής του κεφαλαίου, δεν δημιουργούν απλά ένα «απαγορευτικό» πεδίο για νέες επενδύσεις κι ανάπτυξη, όπως υπόσχονται ψευδώς οι κυβερνώντες. Ταυτόχρονα συντρίβουν την υπάρχουσα παραγωγική βάση της κοινωνίας, ωθώντας τις παραγωγικές δυνάμεις στην καταστροφή.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ., ο γενικός δείκτης της βιομηχανικής παραγωγής στη χώρα για τον Νοέμβριο του 2012, είναι μειωμένος κατά 11,8% συγκριτικά με το αντίστοιχο διάστημα δύο χρόνια πριν. Τα νούμερα αυτά, μεταφρασμένα στην πραγματικότητα, σημαίνουν μια σημαντική συρρίκνωση της παραγωγής, με μια σειρά από βιομηχανικές επιχειρήσεις να έχουν διακόψει τη λειτουργία τους, στα πλαίσια μιας διεθνούς και συντονισμένης ύφεσης. Είτε βάζοντας απευθείας λουκέτο, είτε διαμέσου της υπαγωγής στο άρθρο 99, το πρακτικό αποτέλεσμα είναι πως χιλιάδες είναι εκείνοι οι εργάτες που εν μια νυκτί βρίσκονται στην ανεργία χωρίς σχεδόν καμιά πρόνοια για το πώς θα συνεχίσουν να ζουν. Η καπιταλιστική κρίση μέσα από την συντριπτική ύφεση εμφανίζεται στην πιο «καθαρή» της μορφή, αυτή της διάλυσης των ίδιων των «κυττάρων» της παραγωγής και το κλείσιμο ολόκληρων βιομηχανικών μονάδων, τελικά της καταστροφής της εργασίας με εκατομμύρια νέους ανέργους.

Ο φαύλος κύκλος ύφεση-ανεργία-ύφεση οξύνει την παραγωγική αποσύνθεση ανεβάζοντάς την κάθε φορά σε ολοένα ανώτερα, δραματικά επίπεδα. Μόνο τους τελευταίους μήνες, η μια μετά την άλλη επιχείρηση ανακοινώνουν τη χρεοκοπία τους, με ιστορικές και μεγάλες βιομηχανίες χιλιάδων εργαζομένων να βρίσκονται ανάμεσά τους.

 

Bιομηχανία γάλακτος «ΑΓNO»

Η ιστορική γαλακτοβιομηχανία της Βόρειας Ελλάδας, με πανελλαδική διανομή, έχει κάνει αίτηση υπαγωγής στο άρθρο 99, η οποία θα εξεταστεί τον Φεβρουάριο. Προβλήματα ευρωστίας υπήρχαν από προηγούμενες δεκαετίες, όταν η συνεταιριστική επιχείρηση είχε φτάσει μια ανάσα πριν την εξαγορά από την πολυεθνική Friesland. Τελικά, η ΑΓΝΟ πωλήθηκε το 2003 «καθαρή» από χρέη στην εταιρεία «Κολιός», του ομώνυμου επιχειρηματία, κάνοντας ένα υποτιθέμενο «νέο ξεκίνημα». Όμως, η πτώση των πωλήσεων αλλά και τα «φέσια» που της έχουν αφήσει μεγάλες αλυσίδες super-market σαν αποτελέσματα της κρίσης, λυγίζουν ξανά τη βιομηχανία. Την ίδια στιγμή, οι 411 εργάτες αγωνιούν όχι απλά για τις θέσεις εργασίας τους, αλλά και για το τι θα γίνει με τα δεδουλευμένα 3,5 μηνών που τους χρωστά η εργοδοσία, με κάποιους από αυτούς να αντιμετωπίζουν ήδη πρόβλημα επιβίωσης. Παράλληλα, ντόμινο αρνητικών εξελίξεων προκαλείται σε ολόκληρη την αγορά της Βορείου Ελλάδος, με 112 αγελαδοτρόφους που εξαρτώνται από την ΑΓΝΟ, να βρίσκονται ένα βήμα πριν την καταστροφή, απαιτώντας οφειλόμενα ποσά της τάξης των 2,3 εκατ. ευρώ. Οι εργάτες βρίσκονται σε κινητοποιήσεις διαρκείας με επαναλαμβανόμενες 24ωρες απεργίες από τις 2/1/2013. Φυσικά, η περίπτωση της ΑΓΝΟ, δεν είναι μεμονωμένη. Και η ΜΕΒΓΑΛ στην Αθήνα, και η ΝΟΥΝΟΥ στον Ασπρόπυργο, έχουν μπει σε μια καθοδική πορεία, με κινητοποιήσεις να πραγματοποιούνται για την όλο και πιο συχνή καθυστέρηση καταβολής δεδουλευμένων.

Επιπλοβιομηχανία NEOSET

Στο άρθρο 99 προσπαθεί επανειλημμένα να υπαχθεί και ο όμιλος της γνωστής εταιρείας επίπλων Neoset. Το αίτημά της απορρίφθηκε δις στο πρόσφατο παρελθόν, κι έτσι οι πιστωτές της έχουν και νομικά το δικαίωμα να εισπράξουν τα χρωστούμενα από πλειστηριασμό της κινητής κι ακίνητης περιουσίας της. Ο γιγάντιος όμιλος έκανε μεγάλα «ανοίγματα» τα τελευταία χρόνια, εξαγοράζοντας πολλές επιχειρήσεις επίπλων, υφασμάτων και ξενοδοχειακών ειδών: Σκουρόπουλος, Γουλανδρής, Πίττας κλπ. Με 30 καταστήματα συνολικά, επεκτάθηκε στα Βαλκάνια, κάνοντας μάλιστα παραδόξως το Νοέμβριο -περίπου όταν κατατέθηκε κι η πρώτη αίτηση πτώχευσης- εγκαίνια νέου τμήματος στη Ρουμανία. Ενώ το 2007 εμφάνισε τζίρο 82 εκατ. ευρώ, το 2011, εν μέσω ύφεσης, είχε πέσει κατά περίπου 50%, στα 42 εκατ. ευρώ, με τις υποχρεώσεις της να αγγίζουν τα 53 εκατ. ευρώ. Το μεγάλο ερώτημα όμως παραμένει, τι θα γίνει με τους 1014 εργαζόμενους της επιχείρησης που βρίσκονται «στον αέρα»; Από τα μέσα του 2012 η εργοδοσία είχε σταματήσει να πληρώνει τους 200 εργάτες στο εργοστάσιο του Βασιλικού, στο οποίο στηριζόταν όλη η εγχώρια παραγωγή. Οι εργάτες του Βασιλικού, βρίσκονται τώρα παγιδευμένοι στη διαδικασία «συμφιλιωτικών διαβουλεύσεων» με την εργοδοσία, κάτω από την κηδεμονία του Υπουργείου Εργασίας και με την διαμεσολάβηση του Εργατικού Κέντρου Ευβοίας. Ουσιαστικά, ενώ οι ίδιοι πεινάνε, τα χρεοκοπημένα αφεντικά κερδίζουν χρόνο για να καταβάλλουν όποτε κι όσα από τα δεδουλευμένα θέλουν. Στην ίδια πορεία υπαγωγής στο άρθρο 99, είχε μπει ακόμα νωρίτερα, και μια άλλη ξακουστή εταιρεία επίπλων, η Sato.

Βιομηχανία ξυλείας Shelman

Στην ίδια πολύπαθη περιοχή του Βασιλικού Ευβοίας, άλλη μια ιστορική βιομηχανία, επεξεργασίας ξύλου αυτή τη φορά, κλείνει. Στη Shelman, του ομίλου AlphaWood συμφερόντων Αδαμόπουλου, η προσπάθεια να περάσει η «εκ περιτροπής εργασία» με τη διάλυση των συμβάσεων, είχε ξεσηκώσει μια απεργία 38 ημερών το 2010. Μετά το τέλος του αγώνα, ένα «πογκρόμ» απολύσεων πέταξε στο δρόμο 500 εργάτες. Τώρα, η εργοδοσία επανέρχεται βάζοντας λουκέτο στο εργοστάσιο του Βασιλικού, απολύοντας τους εναπομείναντες 174 εργάτες. Οι εργάτες, μαζί με το Εργατικό Κέντρο Ευβοίας, δηλώνουν πως δεν θα δεχτούν καμιά απόλυση και καμιά περαιτέρω διαπραγμάτευση επ’ αυτού, με μια εργοδοσία που έχει ευνοηθεί σκανδαλωδώς με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από τον Αναπτυξιακό Νόμο, έχοντας καταπατήσει τα τελευταία χρόνια κατάφωρα την εργατική νομοθεσία. [πιο αναλυτικά βλέπε στη Νέα Προοπτική τ.541, συνέντευξη του προέδρου του σωματείου εργαζομένων της Shelman, Θανάση Καπενή]

Κλωστοϋφαντουργία Fintexport

Το εργοστάσιο παραγωγής μάλλινων μοκετών Fintexport, έχει μπει στον τρίτο μήνα κατάληψης από τους εργάτες. Βρίσκεται εκτός λειτουργίας από τον Ιούλιο, με το πρώτο τρίμηνο του 2011 να καταγράφουν ζημιές 4 εκατ. ευρώ, με πωλήσεις 9 εκατ. ευρώ και χρέη προς τράπεζες 13 εκατ. ευρώ. Οι εργαζόμενοι κατέλαβαν τον χώρο διεκδικώντας τα δεδουλευμένα 14 μηνών, αλλά και την επαναλειτουργία του εργοστασίου, με πλήρεις συμβάσεις, ωράρια, μισθούς. Μάλιστα, παρεμπόδισαν δυναμικά την προσπάθεια της εργοδοσίας να πάρει υλικά που είχαν «ξεμείνει» στο εργοστάσιο. Πρόσφατα, σε γενική συνέλευση επικύρωσαν την απόφαση συνέχισης της κατάληψης, απαιτώντας από την κυβέρνηση να τους δώσει έκτακτη οικονομική ενίσχυση. Διεκδικούν για όσο καιρό παραμένουν απλήρωτοι, το πάγωμα λογαριασμών και δανείων, καθώς και να μην διακοπεί το ρεύμα στο εργοστάσιο λόγω ανεξόφλητων λογαριασμών.

Εργοστάσιο εμφιαλώσεως Pepsico-Ήβη

Η αμερικάνικη πολυεθνική που παρασκευάζει τα αναψυκτικά Pepsi, 7up, κλπ., κλείνει το εργοστάσιο της στο Λουτράκι, στο οποίο εμφιαλώνεται το νερό «Ήβη Λουτρακίου». Η κάμψη των πωλήσεων τα τελευταία χρόνια είχε αγγίξει περίπου το 60% (3,9 εκατ. κιβώτια από 8 εκατ. κιβώτια νερό) και οι συσσωρευμένες ζημιές έδωσαν το οριστικό χτύπημα στο εργοστάσιο εμφιαλώσεως. Πριν από 2 χρόνια είχε ξεκινήσει πρόγραμμα εθελούσιας εξόδου μέσω του οποίου αποχώρησαν 40 εργαζόμενοι. Το λουκέτο τώρα αφήνει έκθετους στην ανεργία και τους τελευταίους 20 εργάτες. Η εταιρεία «υπόσχεται» πως θα αποζημιώσει τους 20 εργάτες, κι ενδεχόμενα να υπάρξουν απορροφήσεις τους στο εργοστάσιο των Οινοφύτων.

Οι παραπάνω ενδεικτικές περιπτώσεις είναι μοναχά τα πιο «τρανταχτά» ονόματα, τα πιο γνωστά στο ευρύ κοινό. Ένας αναλυτικός κατάλογος λουκέτων εργοστασίων θα ήθελε εκατοντάδες σελίδες για να καταγραφεί. Δίπλα σε αυτά, άλλος ένας μακροσκελής κατάλογος εμπορικών επιχειρήσεων που κλείνουν, κάνουν το πρόβλημα ακόμα πιο οξύ. Ενδεικτικά αναφέρονται η AlexPak που έχει κάνει αίτηση υπαγωγής στο άρθρο 99, με 17 εναπομείναντα καταστήματα από 33, και 137 εργαζόμενους από 870, που τώρα κι αυτοί μένουν στο δρόμο. Μαζί και η αλυσίδα καταστημάτων Φωκάς, μαζί και το πάλαι ποτέ επιτυχημένο δίκτυο καταστημάτων Sprider. Μια συνολική ματιά στο τι συμβαίνει στην ελληνική οικονομία, αποκαλύπτει μια ζοφερή εικόνα μιας γενικευμένης καταστροφής, που στέλνει με ένα ρυθμό εκατοντάδων εργαζόμενων κάθε μέρα, χιλιάδες εργάτες εκτός «αγοράς εργασίας».

Αλλά το ζητούμενο της εποχής για την εργατική τάξη, δεν είναι να παρακολουθεί αποσβολωμένη τις τραγικές εξελίξεις που συντελούνται γύρω και μέσα στην ίδια της τη ζωή, απαριθμώντας «κουφάρια» εργοστασίων κι επιχειρήσεων. Το ζητούμενο είναι να επεξεργαστεί ένα σχέδιο διεξόδου από την καταστροφή, διεκδικώντας το δικαίωμα στη δουλειά και στην αξιοπρεπή ζωή. Είναι απαραίτητο να ανοίξει ένας πλατύς διάλογος μέσα στην εργατική τάξη, για τις απαντήσεις που πρέπει να δώσουν οι εργάτες στο κλείσιμο των εργοστασίων και στην ανεργία. Πως θα δουλέψουμε ξανά τα εργοστάσια για να έχουμε δουλειά, για να μπορέσουμε να σωθούμε από την καταστροφή; Τι είδους παραγωγή θέλουμε και σε ποια κοινωνία την θέλουμε; Αυτός ο διάλογος πρέπει να ξεκινήσει πρώτα απ’ όλα ανάμεσα στους ίδιους τους εργάτες των εργοστασίων που κλείνουν, και να απλωθεί σε ολόκληρη την κοινωνία που με τον ένα ή τον άλλον τρόπο βρίσκεται κι αυτή σε άμεσο κίνδυνο. Δύο είναι τα πολύ διαφορετικά μεταξύ τους, παραδείγματα που πρέπει να σταθούμε:

Χαλυβουργία Ελλάδος

Σε αυτήν τη περίπτωση οι εργάτες δεν είχαν να αντιμετωπίσουν την απειλή του λουκέτου, αλλά το προανάκρουσμα αυτής όπως συχνά δείχνει η εμπειρία, την «εκ περιτροπής εργασία». Μετά από 9 μήνες απεργίας διαρκείας, ο αγώνας των Χαλυβουργών ηττήθηκε. Δεν τους έλειψε ούτε η μαχητικότητα, ούτε η έξωθεν αλληλεγγύη, ούτε καν η στήριξη ενός ισχυρού κομματικού και συνδικαλιστικού μηχανισμού από πίσω τους (ΚΚΕ/ΠΑΜΕ). Αυτό που έλειψε ήταν η ύπαρξη ενός συγκροτημένου σχεδίου, βάσει του οποίου θα ξεσηκώνονταν οι εργάτες σε κάθε εργοστάσιο της χώρας, πρώτα απ’ όλα με καταλήψεις εργοστασίων για να ανακόψουν λουκέτα, απολύσεις ή τη διάλυση των εργασιακών σχέσεων. Με τα εργοστάσια κάτω από τον έλεγχο των εργατών, είναι εφικτό να ανοίξει ο διάλογος για το πώς μπορούν να δικτυωθούν μεταξύ τους, πάνω σε ποιους στόχους και ποια αιτήματα, πως θα επαναλειτουργήσουν, κι έτσι με ποιους όρους και σε ποια εξουσία θα ήταν εφικτό κάτι τέτοιο. Με μια μικρή δόση αυτοκριτικής να αχνοφαίνεται ανάμεσα στις λέξεις του, ο Γιώργος Σιφωνιός, Πρόεδρος του Σωματείου των Χαλυβουργών, είπε σε πρόσφατη επίσκεψή του στους εργάτες της Fintexport: «Συμπαραστεκόμαστε στο δίκαιο αγώνα των εργατών της Fintexport, που είναι απλήρωτοι για 13 μήνες, διεκδικώντας το δικαίωμά τους να έχουν σταθερή δουλειά, συλλογικές συμβάσεις με βάση τις σύγχρονες ανάγκες που υπάρχουν. Βέβαια αυτό δεν μπορεί να γίνει μεμονωμένα από ένα εργοστάσιο, όπως έγινε με τη Χαλυβουργία». Και όντως, στις σημερινές συνθήκες της καπιταλιστικής χρεοκοπίας, κανένα εργατικό αίτημα, από την ανακοπή των απολύσεων, μέχρι την επαναλειτουργία των εργοστασίων, δεν μπορεί να τεθεί στην πραγματική του βάση, αν δεν καταλήξει να ανοίγει το φλέγον ζήτημα της εξουσίας.

ΒΙΟΜΕ

Από τον Ιούλιο 2012, οι εργάτες ξεκινούν έναν αγώνα αρχικά για τη δημιουργία ενός συνεταιρισμού στο κλεισμένο εργοστάσιο. Δεν οδηγούνται σε αυτή την απόφαση εκμεταλλευόμενοι ευνοϊκές διατάξεις του νόμου, με σκοπό να γίνουν «μικρά αφεντικά». Οδηγούνται από την ανάγκη να αντιμετωπίσουν την ανεργία, μέσα σε συνθήκες εγκατάλειψης του εργοστασίου και των ίδιων. Από αυτό και μόνο, άξιζαν της στήριξης όλου του κινήματος, ανεξάρτητα από πως επέλεξε ο κάθε χώρος να δει το συγκεκριμένο εγχείρημα (αυτοδιαχείριση κλπ.). Αλλά η συνέχεια απέδειξε πως το αίτημα επαναλειτουργίας του εργοστασίου, ειδικά σε συνθήκες διάλυσης κράτους και παραγωγής, θέτει πολύ περισσότερα εμπόδια, που δεν περιορίζονται απλά στο νομικό κομμάτι. Έτσι, ο ίδιος ο «απραγματοποίητος» χαρακτήρας του αιτήματος της λειτουργίας του εργοστασίου από τους εργάτες, από μόνος του θέτει ως όρο για την επιτυχή πραγματοποίηση του, την σύγκρουση με τη νομιμότητα και με το κράτος, και τελικά τη σύγκρουση με τη λογική της ίδιας της ατομικής ιδιοκτησίας, όπως διαφαίνεται και στη συνέντευξη του Μάκη Αναγνώστου, Προέδρου του Σωματείου, στη Ν.Π. τ.541.

Γεγονός είναι, πως ένας διάλογος γύρω από τον αγώνα της ΒΙΟΜΕ, ετίθετο με άλλους όρους στην αφετηρία του, όταν φάνταζε σαν κάτι μεμονωμένο κι αξιοπερίεργο, και τίθεται με άλλους όρους τώρα, όταν το τσουνάμι των λουκέτων των εργοστασίων σαρώνει τα πάντα γύρω μας αφήνοντας χιλιάδες εργάτες στον αέρα. Οι ίδιες αιτίες που κινητοποίησαν τους εργάτες της ΒΙΟΜΕ, είναι κοινές για όλους αυτούς τους εργάτες των εγκαταλειμμένων εργοστασίων που βρίσκονται διεσπαρμένοι σε όλη την Ελλάδα. Η ενότητα όλου αυτού του εργατικού δυναμικού πάνω σε μια βάση μάχης, ένας ειλικρινής διάλογος για το πώς θα αντιμετωπίσουμε την ανεργία και τα λουκέτα, και ποια είναι η προοπτική που ανοίγεται μπροστά μας σαν συνολική απάντηση στην καπιταλιστική καταστροφή, είναι ένα βασικό καθήκον της επόμενης περιόδου, για όλη την πρωτοπορία της εργατικής τάξης.

Κ. Αποστολόπουλος

 Νέα Προοπτική τεύχος#542# Σάββατο 26 Ιανουαρίου 2013

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s